GLOBE/ DELTA 1

Samenvatting

‘Mijn toekomst' is een video-performance met soundscape die door Yo!Opera in het voorjaar 2008 samen met leerlingen van het Delta College, nu Globe geheten, is gemaakt. In 'Mijn Toekomst' vertellen vierde jaars leerlingen in een videoportret openhartig over hun toekomstbeeld en geven zij eerstejaars tips hoe zij met school en thuis kunnen omgaan. De tips en citaten uit de interviews van de vierdejaars zijn het basismateriaal geweest voor zes muzieklessen in een van de brugklassen.

Onder leiding van Kees van der Meer, kunstenaar in de klas, leveren de eerste jaars het geluidsmateriaal voor de soundscape. De uiteindelijke compositie en de montage van de interviews worden door de kunstenaars van Yo!Opera gedaan. De videoperformance met soundsape is de eerste keer op school tentoongesteld, later nog twee keer op het Stadhuis van Utrech De opening in het Stadhuis, waar de leerlingen bij waren, heeft hen heel trots op hun werk gemaakt.

De gebruikte bouwstenen

Co eigenaarschap
Doel van het project is leerlingen meer greep op hun eigen creatief vermogen te geven. Dit wordt nagestreefd door met leerlingen kunst te maken waarin zij zichzelf als mede eigenaar ervaren. In dit project is dit op individueel niveau o.a. gerealiseerd door de activerende werkvorm ‘Studio Kees' en op collectief niveau door de tentoonstelling in het stadhuis.

De opening door mevrouw Kaya, werkzaam voor de burgermeester, maar zelf als vmbo'er begonnen, en de vele geïnteresseerden, maakt dat leerlingen apetrots op hun video performance en soundscape worden. Tegelijkertijd is het eindproduct vooral het werk van de kunstenaars. De vmbo docent zegt het zo: ‘de leerlingen zijn in de hoofdrol, maar het is gemaakt door Yo!'.

Activerende werkvormen
'Studio Kees' ontstaat de als kunstenaar in de klas inbrengt dat hij meer schoolgeluiden en meer individuele stemmen nodig heeft. Het plan om een aantal leerlingen apart te vragen na de les terug te komen, wordt geboren. De leerlingen worden vooraf gepolst door de vmbo docent en zelfs subgroepjes die in de klas hun songs niet willen presenteren, reageren enthousiast.

De leerlingen zijn zo enthousiast over de individuele aandacht in 'studio Kees' dat zich voor de tweede keer een heel stel kandidaten aandient om een eigen geluid te maken. Dit levert veel en individueel herkenbaar materiaal voor de soundscape op. De kunstenaar in de klas zorgt ervoor dat in de uiteindelijke soundscape van elke leerling minimaal één geluid te horen is.

Dynamiek in de klas/team
In het team neemt de djembee speler Alten, een Surinamer van rond de dertig, een bijzondere rol in. Alle jongens zeggen wel iets over Alten in hun eindverslag. Ze zaten graag naast hem. Na de les gingen leerlingen met de djembee klooien. Alten bleef erbij om zijn djembee te beschermen maar keek tegelijkertijd wie er kon drummen. Zo haalt hij bijvoorbeeld Ouafa over om in de les ritmes te slaan. Hij fungeerde meer als rolmodel voor de jongens dan voor de meisjes. 

Creatief partnerschap
'Mijn Toekomst' was een vervolg op het Yo! Opera project 'Wild Dreams' (2007) waarin het Delta college de voorstellingslocatie was van het Glyndebourne Youth Choir. Hierbij deden de vierdeklassers de publieksbegeleiding. Yo! Opera kreeg toen van bezoekers en experts de feedback dat ze de school te weinig inhoudelijk betrokken.

De CKV docent en de directeur van de school gaven aan de ze in het vervolg willen dat de leerlingen zelf gaan zingen. In ' mijn toekomst' en de vervolgprojecten werkt Yo!Opera ernaar toe dat in het Yo!Opera festival 2010 met leerlingen van Globe een voorstelling gemaakt zal worden.

De resultaten

Kunstenaar in de Klas

‘Ik maak een onderscheid tussen coach en composer of tussen de rol van docent en de rol van kunstenaar. Een community artist doet aan beide takken van sport. Ik hoop dat in het eindproduct zowel iets artistieks gebeurt als iets sociaals. In de fase van materiaalverzameling ligt het accent op proces op sociale doelen bereiken bij de leerlingen: zoals bouwen aan een positief zelfbeeld, eigenwaarde en zelfvertrouwen.' (Heleen van Wiechem, interview).

vmbo docent
'Ik heb het niet gemaakt: zij zijn in de hoofdrol, en het is gemaakt door Kees, maar ik ben wel co-eigenaar van het proces'.( Peter Dove, docent beeldende kunst en vormgeving)

vmbo leerling

Ik mocht zelf ook zingen, dat ging heel goed, want ik mocht zelf tekst maken [....]
Nu komt de tekst van het liedje dat ikzelf heb geschreven:

School
Je kan er altijd wat leren
Dan hoef je niet te keren,
Alles wat je doet,
Is altijd weleens goed,
Met docenten omgaan moet je kunnen
En hun het respect gunnen
Doorzetten is wat je kan,
En dan, en dan
Dan zul je blij wezen
En veel beter lezen
Doe wat je kan en wil
Dan staat je leven niet meer stil

De meester vond het wel mooi, maar ik liet het zelf niet horen in de klas, want daar schaam ik me voor door een paar klasgenoten die lachen en praten achter me rug dat vind ik vervelend. Ik voel me niet helemaal op me gemak. (Hazine in haar individuele verslag).

NB dit liedje is te horen in de soundscape.

Ik zat meestal naast Elton (Alten), omdat hij grappig was en goed Djembee kon spelen' (Hamid).
‘Ik zat vaak naast Alten, Hij moest een soort geluid maken'. (Gokhan)
‘Elten vond ik heel aardig' (Ali)

Technische info

De vierde klassers volgden de KB leerweg Economie. Voor hen was het een vrijwillig onderdeel in het kader van loopbaan voorbereiding. De docent video heeft gedurende vier weken met subgroepjes gewerkt aan het maken van videoportretten.

Voor de brugklas (20 ll) was het een verplicht onderdeel. De kunstenaar in de klas en tevens muziekdocent, geassisteerd door een Djembee speler, heeft 7 weken 1 uur per week gewerkt. De vmbo docent was daarbij altijd aanwezig.
Het concept van het project wordt samen met de vmbo docent ontwikkeld. De samenstelling van het team wordt door Yo!Opera bepaald. De artistiek leider van Yo!Opera heeft de kunstenaars in de klas vooraf een vorm -format gegeven, namelijk sprekende hoofden met een soundscape, en een thema gegeven, namelijk rolmodellen. De kunstenaars in de klas zijn op de werkvloer ondersteund door de projectleiding van Yo!Opera.