GLOBE/ DELTA 2

Samenvatting

In het CD project hebben vijftien leerlingen o.l.v. Yo! Opera in duo's een eigen lied geschreven en ingezongen op CD. Een duo heeft een cover ingezongen.Het is de eerste keer dat Yo! Opera met de VMBO leerlingen gaat zingen. De leerlingen zijn begeleid door nieuw Yo! team: een componist/ muziekdocent (artistiek leider van het project), een operazangers en een gitarist. De twee laatste hebben een half Surinaamse en een Iranese achtergrond.

Het project begint met een improvisatie concert in de garage van de Stadsschouwburg van de drie muzikanten. Uitgangspunt voor het concert is ‘Zo klink ik'. De gedachte erachter is dat bij jongeren muziek en klank een manier is om je te onderscheiden. Dat sluit aan bij hoe personages in de opera een leidmotief hebben. In het concert stelt het team zich voor, ieder met zijn eigen geluid. Later improviseren zij vanuit muzikale voorstellen uit het publiek samen een lied.

Het CD project is een keuzevak voor de leerlingen. Er zijn meer inschrijvingen dan plaatsen. Daarom begint het project met een voorgesprek waarin de leerlingen op motivatie worden geselecteerd.

Er wordt in de zeven lessen met een vaste opbouw gewerkt: groepswarming-up / samenzang, samenwerken in subgroepen rond tekst en zang, afronding door naar elkaar te luisteren. In de zevende les wordt in een studio setting op school opnames gemaakt. Bij de cd presentatie zingen een aantal leerlingen hun lied voor de andere eersteklassers. De CD wekt thuis bewondering: ‘mijn moeder vond het grappig dat het op CD stond, mijn broer vroeg heb je dat zelf verzonnen? Jaja... en toen liet ik de buitenkant zien en geloofde hij me.‘ (Fatiha)

De gebruikte bouwstenen

Co eigenaarschap
Doel van het project is leerlingen meer greep op hun eigen creatief vermogen te geven. Dit wordt nagestreefd door kunst waarin leerlingen zichzelf als mede eigenaar ervaren. In dit project is dat op individueel niveau gerealiseerd doordat ze in duo's een eigen tekst en melodie te laten maken. Anders dan in Delta 1 ligt het accent op een individuele bijdrage van leerlingen. Hoogtepunt van het project zijn de studio opnames. De presentatie aan de andere eersteklassers versterkte het collectieve gevoel van eigenaarschap niet: Ze waren er te weinig op voorbereid. De meeste leerlingen zijn trots op hun liedje, niet op de CD als geheel. De kwaliteit van de CD opnames draagt wel bij aan hun gevoel van trots.

Activerende werkvormen
In ‘Studio Niels' voeren de leerlingen hun song uit en maken daarbij naar keuze gebruik van live muziek van Tamar (zang) en Babak (gitaar) of van tracks op de computer. De kinderen krijgen tijdens het zingen koptelefoons op waarop zij de muziek kunnen horen. Voor twee microfoons zingen zij hun teksten in. Niels zit er voor met zijn computer en geeft aan wanneer ze moeten invallen. Die middag ontstaan spontaan twee nieuwe songs.

Een tussenstap voor Studio Niels is het ontwerpen van een eigen ringtone in les drie geweest. Het is een minicompositie die in een les gemaakt wordt, met stem, klappen en naar wens een koor van de medeleerlingen. Ze kunnen later hun ringtone downloaden. Ringtone is een manier om jezelf in geluid te onderscheiden.

Dynamiek in de klas/ team
In dit team is uitgebreid geëxperimenteerd met verschillende rollen. Vanuit de ervaring in Delta 1 is er voor gekozen in het team iemand te hebben waarmee de meiden zich konden identificeren. Iemand die ook een vertrouwensrol voor de leerlingen op zich kon nemen: Tamar Niamut, de operazangeres.

‘Ze noemen me wel juf en dat ben ik ook, maar ik probeer zo dicht mogelijk bij hen te staan. Bijvoorbeeld als zij niet durven zingen met hun meezingen door tussen hen in te gaan staan en dan zo zacht mee te zingen, dat zij het gaan doen.' Ook voor de jongens was zij een voorbeeld: ‘Tamar, omdat zij meestal zingt, zo van laalhelaa.' (Sadik en Nabil). Juist het werken als een team werd door de kunstenaars in de klas inspirerend gevonden.

Creatief partnerschap
Het CD project is een eerste zangklas van Yo!opera op Globe/ Delta. Dit gaat een onderdeel vormen van een langdurige reeks van projecten waardoor Yo! in najaar 2010 met Globe/ Delta een performance zal verzorgen voor het Yo! Opera festival.

Tegelijkertijd is o.i.v de samenwerking met Delta Zuilen en MBO ASA een keuzevakstructuur gebouwd waarin meerdere cultuurvakken worden aangeboden. Cultuur heeft een vaste plek in het rooster gekregen.

In de planvorming van het CD project denkt de CKV docent mee. Definitief ontwerp van het project ligt in handen van Yo!. Yo! houdt in haar planning steeds meer ruimte voor een voorbereidingsperiode. In deze periode heeft dit team, inclusief  de onderzoeker, samen op de vloer workshops gedaan, dit heeft de teambuilding in het Yo! team verstevigd.

De resultaten

9 nummers van de cd. 1 ringtones: Tokyo hotel
Beelden:

Studio Niels,

Zo klink ik,

Babak in de klas,

Warming up Delta 2

Technische info

Zingen met Yo! is een keuzevak voor eerstejaars op Delta. Elke zes of zeven weken kunnen ze kiezen voor een cultuur- of sportvak. In deze keuzevakken wordt met kleine groepjes gewerkt: 15 leerlingen werken anderhalf uur per week met Yo!. De leerlingen worden per les door de kunstenaars in de klas beoordeeld: het is onderdeel van het curriculum.

Het concept van dit project is door het Yo! team ontwikkeld. De CKV docent heeft het kader aangegeven. De samenstelling van het team is door Yo!Opera bepaald. Deze keer ligt de artistieke leiding bij Niels Vermeulen componist/ muziekdocent. Voor hem en Yo! opera is dit een moment om af te tasten of hij de artistieke leiding van het beoogde festivalproject gaat doen. De kunstenaars in de klas worden op de werkvloer ondersteund door de projectleiding van Yo!Opera. De CKV docent is er door de keuzevakken structuur niet altijd meer bij. Hij wordt vervangen door een technisch assistent, die maar beperkt bijdraagt aan het sociale proces in de groep.