TRENDWATCHING

Samenvatting

Oorspronkelijk was voorzien in een school overstijgend project tussen de drie deelnemende vmbo's. Doel was een gezamenlijke trendwatch site gespot en gerund door vmbo'ers. Voorafgaand daaraan zou op elke school een korte introductie op trends gegeven worden. Een school overstijgend project bleek onhaalbaar en het thema trends nog te nieuw. Daarom hebben we dit doel omgebogen naar een experiment waarin we onderzocht hebben of trends een goed thema kan zijn voor het vmbo, bijvoorbeeld in het kader van Mediawijsheid.

UCee Station verzorgde al radiolessen op een van de scholen en bood aan voor ons het thema trendwatching te verkennen op een voor ons nieuwe school: het Rietveldcollege. UCee Station is media-educatie project van Click F1. Na een korte introductie op de megatrends van deze tijd en hoe trends gespot worden vanuit de HKU, heeft Henry Timisela, journalist, ex-Fun X en radiomaker, zeven lessen rond trends ontworpen en in najaar 2008 en vroege voorjaar 2009 uitgevoerd. De onderwerpen waren trends in taal, muziek, design, en mode. Henry Timisela noch het Rietveldcollege waren tot dan toe betrokken bij eerdere projectrondes of uitwisselingen.

In dit project staat kennisoverdracht over wat een trend is en hoe trends ontstaan centraal. Het aanspreken van het eigen creatief vermogen van de leerlingen, met name hun presentatievaardigheden was middel om hen inzicht te geven in wat trends zijn. Het project is afgerond met een schriftelijke overhoring: de leerlingen wisten trends te definiëren en te herkennen. Een van de opdrachten was om een tekst te vertalen in een toekomstige/ moderne taal. Dit ging de meesten goed af.

De gebruikte bouwstenen

Co-eigenaarschap
Er is in dit project niet gestreefd naar co-eigenaarschap. De school, de vmbo docent, noch de kunstenaar in de klas waren bekend met de uitgangspunten van kunstpedagogie van empowerment of co-eigenaarschap. Het ging hier in eerste instantie om kennisoverdracht over trends.

Activerende werkvormen
Vanaf het begin heeft Henry Timisela gestreefd naar inbreng van de leerlingen. Hij deed dat door de keuze van onderwerpen, vraaggesprekken met leerlingen over hun eigen kleding of die van hun oudere broers/zussen, muziek- of taalvoorkeuren en door concrete opdrachten zoals bijvoorbeeld nieuwsitems maken en presenteren.

‘Voor de volgende oefening vraagt Henry aan de islamitische leerlingen wie aan de niet moslims wil uitleggen wat het offerfeest is, gebaseerd op een nieuwsitem uit de krant. Halil, de onruststokende grappenmaker die net uit de klas gestuurd is, neemt deze uitdaging aan. Hij moet aan een groep boeren, gespeeld door de leerlingen, die nog nooit van ramadan hadden gehoord uitleggen wat dat nou precies inhield. Henry coacht hem. Halil wordt serieuzer en is bereid het verhaal een paar keer te vertellen. Henry heeft hem zover gekregen van een nieuwsitem een eigen verhaal te maken.' (verslag les 3)

Daarnaast maakt Henry gebruik van het tijdsperspectief om leerlingen te laten ervaren hoe trends ontstaan en om hen uit te dagen hun fantasie te gebruiken: Veel opdrachten betreffen trends vorm te geven anno 2040.

Drie keer zijn onderzoekers met Henry de klas ingegaan en hebben zij bouwstenen aangereikt vanuit de ervaringen uit de andere projecten. Deze bouwstenen gingen vooral over dynamiek in de klas, het structuren van de les en werkvormen die de leerlingen actief maken.

Dynamiek in de klas/team
De lessen werden gegeven in het dramalokaal en de drama docent was soms aanwezig. De verantwoordelijkheid voor inhoud en verloop van de les lag bij de kunstenaar in de klas, Henry Timisela. 
Er zijn geen afspraken gemaakt over de rolverdeling tussen de vmbo docent en Henry. In beginsel stond Henry er alleen voor. De tijd na de les werd gebruikt om een vertrouwensband met leerlingen aan te knopen. Leerlingen herkenden de modebewuste kleding van Henry en vroegen naar zijn werk bij FunX.

In een van de lessen is de observant als side kick ingezet. Zij werd geïntroduceerd als degene die samen met de cameraman zou beslissen welke show de winnende werd. Dit teamwork was nieuw voor de werkwijze van UCee Station in de klas.

Creatief Partnerschap
Er is geen sprake van creatief partnerschap. Er heeft een eenmalig experiment met een nieuw thema plaatsgevonden. Het is niet de verwachting dat het Rietveldcollege dit onderwerp verder gaat uitwerken.

UCee Station streeft er wel naar deze trendwatch methodiek meer uit te werken. De samenwerking met vmbo-kunstenaars werkt verdiepend voor UCee Sstation en met name voor Henry Timisela.

De resultaten

Technische info

De lessenreeks werd verzorgd door UCee Station op Rietveldcollege, aan het 2e jaar vmbo TL met 26 leerlingen.

Er zijn zeven lessen rond dit onderwerp gegeven. Het ontwerp is door UCee Station als aanbieder voorgesteld en uitgevoerd. De vmbo-docent was niet altijd in de klas aanwezig. De lessen zijn beoordeeld aan de hand van een schriftelijke overhoring.